Giáo sư Nguyễn Thạc Cát


Nhớ lại những ngày đầu thành lập ngành Đại học ở nước VN dân chủ cộng hoà non trẻ (1951),những nhà trí thức ít ỏi của VN lúc bấy giờ,với kiến thức cơ bản vững vàng,phải tự chọn một bộ môn khoa học để xây dựng.Nguyễn Thạc Cát nằm trong số này.Toán học là môn anh học giỏi và say mê.Song anh tự nghĩ: Có lẽ Toán học lúc này chưa thiết thực.Đặc biệt,đi sâu vào Hoá phân tích vì nhờ nó,trước mắt và sau này mới dễ có dịp phục vụ kháng chiến và nắm được tài nguyên đất nước,để nhanh chóng có kế hoạch tổ chức sản xuất khi bắt đầu kiến quốc.Việc ông quyết định chiếm lĩnh ngành khoa học còn mới mẻ ấy đã tạo điều kiện cho đất nước ta có một nhà khoa học lớn đầu tiên chuyên về ngành Hoá phân tích.


Là người thầy dầy dạn kinh nghiệm của hơn 40 năm giảng dạy ĐH, phương pháp giảng dạy của Giáo sư Nguyễn Thạc Cát thật là độc đáo, đến mức có người đánh giá như một khai phá trong lĩnh vực sư phạm. Giáo trình Cơ sở Hoá học phân tích của GS-cuốn sách giáo khoa đầu tiên đến nay vẫn còn giá trị với những thuật ngữ mà giáo sư đã tự đặt thêm làm giàu cho ngôn ngữ khoa học VN. Vừa tinh giản,vừa cô đọng lại vừa gợi mở, thể hiện đúng những lời GS thường nói: [b]Dạy là phương pháp tư duy, dạy nắm bắt quy luật, chứ đâu phải nhồi nhét kiến thức càng nhiều càng tốt”. Phương pháp đó đã khiến học trò của GS-hiện nay nhiều người đảm nhiệm các trọng trách trong các cơ quan nhà nước, biết suy nghĩ, làm việc một cách sáng tạo trong khoa học.
Là một nhà khoa học tài năng,GS Nguyễn Thạc Cát tham gia nghiên cứu nhiều vấn đề rất đa dạng cả về chuyên môn và đối tượng.Giáo sư từng chủ trì nghiên cứu nhiều đề tài cấp nhà nước và cấp Bộ.Cách đây hơn 35 năm,thấy được vai trò của đất hiếm,một tài nguyên phong phú và đặc thù của nước ta,được sử dụng ngày càng nhiều trong các lĩnh vực kỹ thuật mũi nhọn,GS đã đề xuất và mạnh dạn nhận trách nhiệm nghiên cứu đề tài này,và nhân đó đào tạo một đội ngũ cán bộ khá chuyên sâu.
GS đã vượt qua nhiều khó khăn để nghiên cứu loại điện cực chọn lọc,vấn đề mà một số nước chỉ mới đề cập đến trước đó khoảng mươi,mười lăm năm.Loại điện cực này đơn giản,dễ sử dụng,phù hợp với khả năng tài chính và khí hậu của nước ta,có thể thay thế đc nhiều loại máy đắt tiền lại khó bảo quản.Trường ĐH Tổng hợp HN đã tự túc được loại điện cực này và có khả năng sản xuất thêm để đáp ứng nhu cầu trong nước.
Ở bất kỳ hoạt động nào,dù giảng dạy hay nghiên cứu,người ta đều thấy một phong cách nhất quán trong con người GS:đi tìm những cái giản dị nhưng hiệu quả nhất.
Kể cũng lạ,một con người được đào tạo từ trường Tây như GS Nguyễn Thạc Cát mà tiếng Việt lúc đó chỉ được coi như ngoại ngữ mà lại am hiểu ngôn ngữ dân tộc đến thế.Với tư cách là thành viên Ban thuật ngữ của Uỷ ban khoa học,GS và các cộng sự đã biên soạn nhiều từ điển song ngữ: Nga-Việt,Anh-Việt,Pháp-Việt về Hoá học cũng như Từ điển hoá học giải thích với một hệ thống thuật ngữ Hoá học không tách rời tính quốc tế mà vẫn giữ được tính dân tộc.
Nhìn vào cuộc đời của GS,Nhà giáo nhân dân từ đợt phong danh hiệu đầu tiên(1988),người ta thấy đầy ắp một cuộc đời những việc làm có ích,dâng hiến trọn vẹn cho mục đích mà mình theo đuổi,không chút riêng tư,không cả một mái ấm gia đình.Niềm vui,hạnh phúc của GS dường như chỉ là mỗi khi biết đến thành công của các học trò mình.
Đánh giá chính xác nhất về nhà giáo đức độ này được nhà báo Thao Lâm ghi lại qua nhận xét của những học trò của GS: “Trí tuệ của Thầy lớn lao,tầm nhìn cũng như sự nhạy bén của thầy trong những hướng nghiên cứu mới chưa chắc các lớp trẻ đã theo kịp.Nhưng cái lớn lao nhất của Thầy mà mọi thế hệ học trò phải noi theo và vươn tới-đó chính là cái TÂM”.
Đây là cốt lõi trong con người làm khoa học và con người nhà giáo của GS Nguyễn Thạc Cát.

( Sưu tầm )

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: